Vachtverzorging Duitse Herder: borstelen, wassen en ontvellen

Een Duitse Herder verzorg je zelf. Geen trimsalon, geen dure behandelingen. Een goede borstel, tien minuten tijd, twee tot drie keer per week. Tijdens de rui wat meer. Dat is het.

Na drie herders kan ik zeggen: het borstelen is net zoveel voor de band als voor de vacht.

De dubbele vacht van de Duitse Herder

De Duitse Herder heeft twee lagen vacht. Een zachte, dichte ondervacht die isoleert, tegen kou én warmte. En daaroverheen een langere, grovere dekvacht die beschermt tegen water en vuil.

Twee varianten:

• Stokhaar: korte tot middellange dekvacht, dichte ondervacht. Veruit de meest voorkomende variant.
• Langstokaar: langere dekvacht, vooral bij de oren, borst en achterpoten. Iets meer kans op klitten. Beide varianten zijn erkend door de Raad van Beheer volgens FCI-standaard 166.

Beide types verharen even veel. Het verschil zit in de lengte van de dekvacht, niet in de hoeveelheid ondervacht.

Twee keer per jaar vernieuwt de ondervacht. Dat is de rui. Voorjaar en najaar, elk twee tot vier weken. In die periode verliest een herder zoveel haar dat je er een tweede hond van kunt bouwen. Buiten de rui is het verharen beheersbaar, mits je borstelt.

Borstelen: de basis van vachtverzorging

Buiten de rui

Twee tot drie keer per week, 10-15 minuten per sessie. Meer hoeft niet.

De volgorde:

1. Ontharingshark of plukborstel: tegen de haargroeirichting in, dan mee. Dit trekt de losse ondervacht eruit zonder de dekvacht te beschadigen.
2. Pinborstel of slickerborstel: gladstrijken na het borstelen. Verwijdert de laatste losse haren uit de dekvacht.
3. Herdersharkje of brede tandenkam: voor achter de oren en bij de achterpoten, vooral bij langstokaar.

Begin bij de achterpoten en werk naar voren. De meeste herders vinden de achterkant minder vervelend, zo bouw je het rustig op.

Tijdens de rui

Dagelijks borstelen. Reken op 15-20 minuten per sessie. De rui duurt twee tot vier weken, twee keer per jaar.

Wat werkt:

• Dagelijks de ontharingshark: dit is de belangrijkste tool. Wat je uitborstelt, komt niet op de bank.
• Buiten borstelen als het kan. De hoeveelheid haar die loskomt is indrukwekkend. In de tuin of op het balkon, niet in de woonkamer.
• Uitwolbeurt: sommige trimsalons bieden een blow-out aan met een krachtige föhn die de losse ondervacht eruit blaast. Kan het ruiproces flink versnellen. Eén keer per ruiperiode is genoeg.
• Geduld: het gaat voorbij.

Meer over verharen en wat je eraan kunt doen: Verharen bij de Duitse Herder.

Welke borstels heb je nodig?

Borstel	Waarvoor	Noodzakelijk?
Ontharingshark (FURminator e.d.)	Losse ondervacht verwijderen	Ja. Het belangrijkste gereedschap
Pinborstel	Dekvacht gladstrijken na borstelen	Ja
Plukborstel	Zachter alternatief voor de ontharingshark	Optioneel
Herdersharkje (brede tandenkam)	Achter oren, oksels, achterpoten	Bij langstokaar: ja

De ontharingshark is het werkpaard. Trekt de losse ondervacht eruit met een fijn kammetje. Kies de variant voor grote honden met lange vacht. Gebruik met mate: te hard of te lang borstelen beschadigt de dekvacht. Vijf minuten per sessie is genoeg.

Meer over de juiste borstel op duitseherderblog.nl.

“De vacht van de Duitse Herder beschermt tegen kou, warmte en nattigheid. Regelmatig borstelen houdt de vacht gezond en vermindert het verharen in huis.”

— duitseherder.net

Een ontharingshark en een pinborstel zijn het minimum. De rest is handig maar niet strikt noodzakelijk.

Een herder wassen: hoe en hoe vaak

Een Duitse Herder hoeft niet vaak gewassen te worden. De vacht heeft een natuurlijke vetlaag die water en vuil afstoot. Te vaak wassen beschadigt die laag. Dat maakt het verharen juist erger.

De vuistregels:

• Maximaal één keer per maand: en alleen als de hond echt vies of stinkend is. De meeste herders komen toe met vier tot zes keer per jaar.
• Hondenshampoo: geen mensenshampoo. De pH-waarde van hondenhuid (7,0-7,5) verschilt van mensenhuid (4,5-5,5). Mensenshampoo droogt de hondenhuid uit.
• Goed uitspoelen: shamporesten veroorzaken jeuk en schilfers.
• Goed drogen: de ondervacht droogt langzaam. In de winter kan een vochtige ondervacht huidproblemen geven. Gebruik een handdoek van microvezel, of laat de hond drogen in een warme ruimte.

Na een modderwandeling is afspoelen met lauw water zonder shampoo bijna altijd voldoende. De meeste modder valt er na het drogen vanzelf uit als je borstelt. Raadpleeg je dierenarts als je hond vaak naar modderpoelen ruikt. Dat kan op een huidprobleem wijzen.

Nagels knippen bij een Duitse Herder

Elke vier tot zes weken controleren. Het simpelste signaal: hoor je de nagels tikken op de vloer? Te lang.

De meeste herders slijten hun nagels deels af op straat en stoeptegels. Maar de duimnagel (wolfsklauw) slijt niet vanzelf. Die moet je knippen.

Knippen met een nageltang of slijpen met een elektrische nagelrasper. Let op de zenuw in de nagel, de “quick”. Bij donkere nagels kun je die niet zien. Knip kleine stukjes en stop als je een donker stipje in het midden van de nagel ziet.

Volgens de LICG is regelmatige nagelcontrole onderdeel van de basisverzorging van elke hond. Bij twijfel kun je de eerste keer de dierenarts of een trimsalon laten voordoen.

Oren controleren en schoonmaken

Elke twee weken even controleren. De staande oren van een herder hebben goede ventilatie. Oorproblemen komen minder voor dan bij hangoorassen.

Schoonmaken: een vochtig doekje of oorverzorgingsvloeistof van de dierenarts. Niet met wattenstaafjes in het oorkanaal. Dat duwt vuil verder naar binnen.

Naar de dierenarts als:

• De hond zijn hoofd steeds schudt
• De hond aan de oren krabt
• Er een vreemde geur uit de oren komt
• Je bruine of gele afscheiding ziet

Tandenpoetsen en gebitverzorging

Dagelijks poetsen is het advies van de KNMvD. Doet bijna niemand. Eerlijk gezegd heb ik het bij mijn eerste twee herders ook laten zitten, en dat heb ik geweten bij de rekening van de dierenarts. Drie keer per week is realistischer en maakt al een groot verschil.

Gebruik een hondentandenborstel en hondentandpasta. Geen mensenpasta. Fluoride is giftig voor honden. Kauwbotten helpen als aanvulling, maar vervangen poetsen niet.

Tandsteen laten verwijderen bij de dierenarts kost €150-€250 onder narcose. Dat wil je voorkomen. Regelmatig poetsen is goedkoper en beter voor de hond. Bespreek het gebit bij de jaarlijkse controle.

Huidproblemen herkennen

Let op deze signalen:

• Overmatige jeuk: krabben, likken aan poten, schuren langs meubels
• Kale plekken: haarverlies buiten de ruiperiode
• Roodheid of schilfers: vooral op buik, oksels of oren
• Langdurige rui: rui die langer dan vier weken aanhoudt

Dit kan wijzen op allergieën, schimmelinfectie, parasieten of een schildklierprobleem. Ga naar de dierenarts als het langer dan twee weken aanhoudt.

Meer over rasgebonden aandoeningen: Veelvoorkomende ziektes bij de Duitse Herder.

Veelgestelde vragen

Mag je een Duitse Herder scheren?

Nee. De dubbele vacht beschermt tegen zowel kou als warmte. Scheren verstoort de temperatuurregulatie en de vacht groeit vaak niet meer goed terug. De ondervacht overwoekert de dekvacht. Borstel liever vaker. Bij extreme hitte: zorg voor schaduw en water, niet voor een tondeuse.

Hoe vaak moet je een Duitse Herder wassen?

Zo min mogelijk. Vier tot zes keer per jaar is voor de meeste herders genoeg. Te vaak wassen beschadigt de natuurlijke vetlaag van de vacht, waardoor de hond juist meer gaat verharen. Na een modderwandeling is afspoelen met lauw water zonder shampoo bijna altijd voldoende.

Waarom ruikt mijn herder na het wassen juist erger?

De natte ondervacht droogt langzaam en kan een muf luchtje krijgen als hij niet goed doordroogt. Droog de hond grondig met een microvezelhanddoek en laat hem in een warme, goed geventileerde ruimte drogen. Blijft de geur? Dan kan er een huidprobleem spelen. Laat het checken bij de dierenarts.

Vachtverzorging samengevat

• Borstel twee tot drie keer per week, dagelijks tijdens de rui
• Was maximaal één keer per maand, bij voorkeur minder
• De ontharingshark is je belangrijkste gereedschap
• Knip nagels elke vier tot zes weken (vergeet de wolfsklauw niet)
• Controleer oren elke twee weken
• Poets tanden minstens drie keer per week
• Ga naar de dierenarts bij huidproblemen die langer dan twee weken aanhouden

Meer lezen:

• Gezondheid en verzorging: volledig overzicht
• Verharen: wat helpt echt tegen het haar overal
• Veelvoorkomende ziektes: waar je op moet letten