Duitse Herder gewichtstabel: puppy tot volwassen

De gewichten en maten in dit artikel zijn richtlijnen gebaseerd op de rasstandaard van de FCI (standaard 166) en de Raad van Beheer. Elke hond is anders. Overleg met je dierenarts als je twijfelt over de groei van je hond.

Een Duitse Herder groeit van 400 gram naar 30-40 kg. Dat is zo’n 70 keer het geboortegewicht in anderhalf jaar. Die groei moet gecontroleerd verlopen. Te snel is schadelijk voor gewrichten en botten. Te langzaam kan wijzen op een voedingsprobleem.

Gewichtstabel reu

Leeftijd	Gewicht (kg)	Schofthoogte (cm)	Groeifase
Geboorte	0,35-0,50	—	—
1 maand	2,5-4,0	15-20	Snelle groei
2 maanden	6-9	22-26	Snelle groei
3 maanden	10-14	30-36	Snelle groei
4 maanden	16-20	38-44	Snelle groei
5 maanden	18-26	42-50	Piekgroei
6 maanden	22-30	48-54	Piekgroei
7 maanden	26-33	52-57	Groei vertraagt
8 maanden	28-35	54-59	Groei vertraagt
9 maanden	29-37	56-61	Bijna volgroeid in hoogte
10 maanden	30-38	57-62	Vult aan
12 maanden	32-40	58-63	Bijna eindgewicht
18 maanden	33-40	60-65	Eindgewicht
Volwassen (FCI)	30-40	60-65	Rasstandaard

Gewichtstabel teef

Leeftijd	Gewicht (kg)	Schofthoogte (cm)	Groeifase
Geboorte	0,30-0,45	—	—
1 maand	2,0-3,5	14-18	Snelle groei
2 maanden	5-7,5	20-24	Snelle groei
3 maanden	8-12	28-32	Snelle groei
4 maanden	13-17	35-40	Snelle groei
5 maanden	16-22	40-46	Piekgroei
6 maanden	18-25	44-50	Piekgroei
7 maanden	20-27	48-53	Groei vertraagt
8 maanden	22-29	50-55	Groei vertraagt
9 maanden	23-30	52-57	Bijna volgroeid
10 maanden	24-31	53-58	Vult aan
12 maanden	25-32	54-59	Bijna eindgewicht
18 maanden	25-32	55-60	Eindgewicht
Volwassen (FCI)	22-32	55-60	Rasstandaard

De vier groeifasen

De groei verloopt niet gelijkmatig. Vier fasen:

Ik woog mijn puppy elke week. Gewoon op de badkamerweegschaal. Eerst mezelf, dan samen.

Maand 2-5: snelle groei. De puppy kan 2-4 kg per maand aankomen. Rond de 1 kg per week is normaal. De botten groeien het hardst. De puppy ziet er vaak wat onaf uit, met lange poten en een smal lichaam. Dat is normaal.

Maand 5-8: piekgroei. De snelste periode. Sommige reuen komen in deze fase 4-5 kg per maand aan. De hoogte neemt snel toe. Dit is ook de fase waarin te snelle groei de meeste schade aanricht aan gewrichten.

Maand 8-12: vertraging. De hoogte is grotendeels bereikt. Het lichaam vult aan: spiermassa neemt toe, de borst wordt breder. Het gewicht stijgt nog, maar langzamer.

Maand 12-24: afronding. De laatste kilo’s. Spiermassa en botdichtheid nemen toe. Sommige reuen vullen nog aan tot twee tot drie jaar oud. Teven zijn doorgaans eerder klaar, rond 18 maanden.

Waarom gecontroleerde groei bij de herder zo belangrijk is

Bij grote rassen als de Duitse Herder is te snelle groei een serieus risico. Een puppy die te veel voer krijgt, groeit te snel. De groeischijven (het zachte kraakbeen aan de uiteinden van de botten) kunnen dat niet aan.

“Te weinig groei is niet goed, maar te snel of te zwaar groeien is ook erg ongezond en kan gewrichtsproblemen veroorzaken.”

— LICG (Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren)

In onderzoek van Kealy et al. (JAVMA, 2002) kregen Labradors die gecontroleerd gevoerd werden significant minder heupdysplasie dan honden die ad libitum aten. De conclusie geldt voor alle grote rassen: langzamer groeien beschermt de gewrichten.

Risico’s van te snelle groei:

• Heupdysplasie (HD)
• Elleboogdysplasie (ED)
• Osteochondrose (OCD): kraakbeenschade in de gewrichten
• Panostitis (groeiontsteking)

Wat je doet

• Voer Large Breed Puppy brokken met gecontroleerd energiegehalte
• Volg de richtlijnen op de verpakking. Niet meer geven omdat de puppy zo schattig kijkt
• Laat de groei monitoren door je dierenarts bij de controles op 3, 6 en 9 maanden
• Vergelijk maandelijks met de tabellen hierboven

Groeischijven en beweging

De groeischijven van een Duitse Herder sluiten pas rond 12-18 maanden. Tot die tijd is het kraakbeen kwetsbaar voor overbelasting.

Wat je vermijdt voor die leeftijd:

• Langdurig hardlopen naast de fiets
• Springen van hoogte (auto, bank, trappen)
• Intensieve hondensport als agility
• Lange wandelingen over harde ondergrond

Wat wél mag: vrij spelen op eigen tempo, korte wandelingen (vuistregel: 5 minuten per levensmaand, twee keer per dag), en zwemmen. Dat is gewrichtsvriendelijk en versterkt de spieren zonder belasting op de groeischijven.

Meer over beweging per leeftijd.

Castratie, sterilisatie en groei

Geslachtshormonen spelen een rol bij het sluiten van de groeischijven. Vroeg castreren of steriliseren, voor de skeletrijpheid, kan het sluiten vertragen. Het gevolg: langere botten, een ander gewrichtsbelasting, en mogelijk meer kans op kruisbandletsel of heupdysplasie.

De huidige veterinaire richtlijn voor grote rassen is om te wachten tot minimaal 11-12 maanden. Sommige dierenartsen adviseren bij teven te wachten tot na de eerste loopsheid. Overleg dit met je dierenarts. Het hangt af van je individuele hond.

Te zwaar of te licht? De Body Condition Score

De ribbentest

Drie checks die je thuis kunt doen:

1. Ribben: voelbaar zonder hard te drukken. Niet zichtbaar (te mager) en niet onvindbaar onder een vetlaag (te dik).
2. Taille: van bovenaf gezien een duidelijke insnoering achter de ribben. Een herder hoort een zichtbare taille te hebben.
3. Buiklijn: van opzij loopt de buik op naar de achterpoten. Geen hangbuik.

Dierenartsen werken met de Body Condition Score (BCS) van de WSAVA, een schaal van 1 tot 9. Je hond moet op 4-5 zitten. AniCura legt het goed uit met plaatjes. Vraag je dierenarts om de score bij de volgende controle.

“Jonge dieren met overgewicht hebben een groter risico op groeistoornissen. Over het algemeen is het beter om een jong dier slank te laten opgroeien.”

— AniCura Nederland

Te zwaar

Overgewicht is funest voor de gewrichten van een herder. En gewrichten zijn precies het zwakke punt van dit ras. Elk kilo te veel verhoogt de belasting op de heupen en ellebogen.

Wat je doet:

• Verlaag de portie met 10-15%
• Geen traktaties tussendoor (of reken ze mee in de dagportie)
• Meer bewegen, langzaam opbouwen
• Overleg met je dierenarts over een plan

Te licht

Een herder die te licht is kan te weinig voer krijgen, een verteringsprobleem hebben, of ziek zijn. Vooral als de hond veel eet maar toch afvalt — dat is een waarschuwingssignaal.

Bij dit ras komt EPI (exocriene pancreasinsufficiëntie) relatief vaak voor. De alvleesklier maakt niet genoeg enzymen aan om voedsel te verteren. Het gevolg: de hond eet veel maar neemt niet toe. Grote, vette ontlasting en een doffe vacht zijn andere signalen. Ga naar de dierenarts als je hond structureel afvalt. Een bloedonderzoek kan het uitsluiten. Meer over EPI bij veelvoorkomende ziektes.

Wegen: hoe en hoe vaak

Een jonge puppy weeg je op de keukenweegschaal, op een handdoek of in een bak. Vanaf 10-15 kg: weeg jezelf, weeg jezelf met de hond op de arm, trek af. Of gebruik de weegschaal bij de dierenarts. De meeste praktijken hebben er een in de wachtkamer die je vrij mag gebruiken.

Weegschema:

• Eerste 4 weken: dagelijks (bij voorkeur op hetzelfde tijdstip)
• 1-6 maanden: elke 2 weken
• 6-12 maanden: maandelijks
• Na 12 maanden: bij elke dierenarts-controle

Noteer het gewicht. Een simpel lijstje op je telefoon is genoeg. Zo zie je trends en kun je tijdig ingrijpen als de groei afwijkt.

Volwassen maten volgens de FCI

	Reu	Teef
Gewicht	30-40 kg	22-32 kg
Schofthoogte	60-65 cm	55-60 cm
Romp t.o.v. schofthoogte	10-17% langer	10-17% langer

Werklijnen zijn vaak iets lichter en atletischer. Showlijnen iets zwaarder en breder gebouwd. Beide vallen binnen de standaard. Het is een kwestie van type, niet van kwaliteit.

Het eindgewicht is ruwweg 70 keer het geboortegewicht. Een puppy die 400 gram weegt bij de geboorte, komt uit rond de 28-30 kg. Een puppy van 500 gram eerder rond de 35 kg. Geen exacte wetenschap, maar het geeft een indicatie.

Veelgestelde vragen

Wanneer is een Duitse Herder volgroeid?

In hoogte rond 10-14 maanden. Maar het lichaam vult nog aan tot 18 maanden (teven) of 2-3 jaar (reuen). Spiermassa, borstomvang en botdichtheid nemen nog toe. De groeischijven sluiten rond 12-18 maanden. Tot die tijd is het skelet nog niet klaar voor zware belasting.

Mijn puppy weegt meer of minder dan de tabel: is dat erg?

De tabellen zijn richtlijnen, geen absolute normen. Een variatie van 10-15% is normaal. Wat belangrijker is dan het exacte gewicht: de trend. Groeit je puppy geleidelijk, langs de curve? Dan is het goed. Stijgt of daalt het gewicht opeens sterk? Dan naar de dierenarts.

Hoeveel moet een Duitse Herder puppy per dag eten?

Dat hangt af van leeftijd, gewicht en het type voer. De verpakking van Large Breed Puppy brokken geeft richtlijnen per gewichtsklasse. Verdeel het over 3 maaltijden per dag tot 6 maanden, daarna 2 keer per dag. Meer in het artikel over voeding voor puppy’s.

Meer lezen

• Gezondheid en verzorging: volledig overzicht
• Hoeveel eet een puppy per dag?: voedingsschema voor de eerste 18 maanden
• Voedingsbehoeften per leeftijd: van puppy tot senior
• Heupdysplasie: waarom gewicht zo van belang is
• Beweging per leeftijd: hoeveel mag je puppy bewegen?